Classificatie

Zitvolleybal 656
Wat is classificatie?
Sporters met een beperking kunnen een competitief nadeel ondervinden tijdens de sportbeoefening. Daarom is een systeem bedacht om ervoor te zorgen dat een sportprestatie enkel afhankelijk is van talent, fitheid, kracht, uithoudingsvermogen, tactisch inzicht en mentale focus en dat winst of verlies van een sportwedstrijd niet wordt bepaald door de aard of mate van de handicap. Dit systeem heet classificatie.

Classificatie bepaalt wie er mag meedoen aan een bepaalde sport en deelt de sporters in klassen in met gelijkwaardige beperkingen in relatie tot die sport. In zekere mate is dit vergelijkbaar met de gangbare indelingen in gewichtscategorie, geslacht of leeftijd. Dit minimaliseert de invloed van de handicap op de sportdiscipline en de uitkomst van de wedstrijd. Classificatie van sporters met een beperking biedt dus de essentiële structuur voor wedstrijdsport; het draagt bij aan het waarborgen van eerlijke wedstrijdsport voor mensen met een beperking.

Als sporter kom je in aanmerking voor een classificatie wanneer je voldoet aan een van de tien erkende beperkingen. Het hebben van een beperking is overigens niet voldoende om toegelaten te worden tot een sportklasse. De beperking moet bewijsbaar van invloed zijn op de specifieke tak van sport, ook wel de minimale handicapeis genoemd. Classificatie is dus ook sportspecifiek, een beperking in één tak van sport hoeft binnen een andere tak van sport weinig tot geen invloed te hebben.

Als een sporter niet toegelaten wordt tot een klasse, betekent dit dus niet dat hij/zij geen beperking heeft. Het kan bijvoorbeeld impliceren dat de sporter een beperking heeft die in die tak van sport niet toegelaten wordt, of dat de mate van de beperking niet in voldoende mate die sportbeoefening limiteert of dat er een te fluctuerend beeld is waardoor de beperking niet goed vast te stellen is.

Classificatie, oftewel de klasse-indeling, wordt bepaald door het uitvoeren van keuringen bij sporters met een lichamelijke beperking dan wel een analyse en controle van aangeleverde gegevens bij sporters met een visuele of verstandelijke beperking.

TIP: Lees het Nationaal Classificatiehandboek voor meer informatie.

Waarom zijn er sportklassen?
Een sportklasse is een categorie van sporters die een gelijkwaardige beperking heeft in relatie tot de sport. Dit betekent niet dat sporters in die klasse per se dezelfde type beperkingen hebben. Het kan dus voorkomen dat een sporter met een paraplegie uitkomt in dezelfde klasse als iemand met een dubbele beenamputatie.

Sporters die uitkomen in een individuele sport, strijden tegen sporters uit dezelfde sportklasse. Hierdoor ontstaat er een grotere mate van gelijkwaardigheid in de competities; de impact van de beperking op de prestatie is per klasse geminimaliseerd.

Bij het roeien bijvoorbeeld strijden de sporters in drie klassen, afhankelijk van oe zij de boot kunnen voortbewegen: 1) alleen met hun armen; 2) met armen en romp; of 3) met armen, romp en benen. In nationale wedstrijden of zelfs bij kleine internationale wedstrijden komt het voor dat meerdere klassen bijeen worden gevoegd omdat er anders per klasse te weinig deelnemers zijn. Veelal wordt er dan een alternatief classificatiesysteem toegepast waarbij er sprake is van een verrekening van de klasse in het wedstrijdresultaat.

Enkele sporten hebben slechts één klasse, zoals sledgehockey en bankdrukken. Om aan deze wedstrijden mee te kunnen doen moet de sporter aan de minimale handicapeisen voldoen. In teamsporten zoals rolstoelrugby of rolstoelbasketbal, krijgen de spelers classificatiepunten toegekend. Hoe lager de punten, hoe beperkter de sporter is. In een teamopstelling wordt een maximum aantal punten bepaald. Een team kan zijn teamsamenstelling variëren, maar zal nooit meer punten tegelijkertijd in het veld mogen hebben dan afgesproken voor deze competities en kampioenschappen.

TIP: Om zelf een idee te krijgen in welke klasse van welke sport jij actief kunt zijn kan je het Overzicht Sportklassen raadplegen.

Wat zijn de erkende beperkingen?
Om geclassificeerd te kunnen worden moet de sporter voldoen aan minimaal één van de tien erkende beperkingen. Het Internationaal Paralympisch Comité (IPC) heeft de onderstaande tien beperkingen erkend. Ze hebben als overeenkomst dat de beperking verifieerbaar en permanent van aard zijn:

1. Verminderde spierkracht door bijvoorbeeld dwarslaesie of spina bifida

2. Beperking in de beweeglijkheid van gewrichten

3. Amputaties van ledematen als gevolg van trauma of ziekte, of een aangeboren deficiëntie aan de ledematen

4. Significant beenlengte verschil, aangeboren of door een trauma

5. Dwerggroei (Achondroplasie)

6. Hypertonie zoals Cerebrale Parese (spasmen)

7. Ataxie

8. Athetose

9. Visuele beperking, zowel in scherpte, gezichtsveld als (kleuren)waarneming

10. Verstandelijke beperking, gemeten in IQ (<75), een beperkte zelfredzaamheid én de voorwaarde dat dit voor het 18e jaar is geconstateerd

TIP: Mocht je niet zeker weten of je met jouw beperking geclassificeerd kan worden kun je contact opnemen met jouw sportbond of e-mailen naar classificatie@nocnsf.nl.  
Deel dit via: